Σεπτέμβριος: οι 5 αριθμοί που δείχνουν πού πηγαίνει η χρονιά

Ο Σεπτέμβριος είναι ο πρώτος μήνας που μπορείτε να βγάλετε συμπέρασμα για τη χρονιά. Οκτώ μήνες κλειστοί, τέσσερις μπροστά.

Είναι όμως και μήνας προθεσμιών. Κάποιες αποφάσεις που έχετε διαθέσιμες τον Σεπτέμβριο δεν τις έχετε τον Δεκέμβριο. Η σημαντικότερη λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου και είναι η πέμπτη στη λίστα.

Πέντε αριθμοί αρκούν, με έναν όρο: να υπολογιστούν σωστά και να διαβαστούν σωστά.

1. Η απόκλιση των εσόδων του οκταμήνου

Τύπος: έσοδα Ιανουαρίου έως Αυγούστου 2026 προς την ίδια περίοδο του 2025. Αν έχετε προϋπολογισμό, συγκρίνετε με αυτόν.

Οι περισσότερες μικρομεσαίες δεν έχουν. Η σύγκριση με πέρσι είναι το ελάχιστο και δεν είναι κακή αρχή. Χρειάζεται όμως ένα δεύτερο νούμερο δίπλα: πόσο του ετήσιου τζίρου έκλεινε το οκτάμηνο τα προηγούμενα χρόνια. Σε εποχική δραστηριότητα η απάντηση είναι «σχεδόν όλο». Άρα ένα οκτάμηνο 5% κάτω δεν επανακτάται, γιατί το τετράμηνο δεν έχει τον όγκο να το καλύψει.

Προσοχή και στη διαφορά ονομαστικής από πραγματική αύξηση. Τζίρος +4% με τιμές +3% σημαίνει όγκος στάσιμος.

2. Το μικτό περιθώριο κέρδους

Τύπος: πωλήσεις μείον κόστος πωληθέντων, διά πωλήσεις. Συγκρίνετε οκτάμηνο με οκτάμηνο, σε ποσοστιαίες μονάδες.

Ο κλασικός κίνδυνος είναι ο αυξημένος τζίρος με συρρικνωμένο περιθώριο:

• 2025: τζίρος 800.000 ευρώ, περιθώριο 32%, μικτό κέρδος 256.000 ευρώ.
• 2026: τζίρος 900.000 ευρώ, περιθώριο 27%, μικτό κέρδος 243.000 ευρώ.

Ο τζίρος ανέβηκε 12,5% και βγάλατε 13.000 ευρώ λιγότερα. Ο τζίρος χωρίς το περιθώριο δίπλα του είναι παραπλανητικός αριθμός.

Πτώση δύο μονάδων ή περισσότερο θέλει εξήγηση, γιατί κάθε αιτία έχει άλλη θεραπεία. Ανέβηκε το κόστος αγορών; Θέμα τιμολογιακής πολιτικής. Άλλαξε το μείγμα προς προϊόντα χαμηλού περιθωρίου; Θέμα εμπορικής στόχευσης. Αυξήθηκαν οι εκπτώσεις για να κρατηθεί ο όγκος; Τότε αγοράζετε τζίρο με κέρδος.

Υπολογίστε το και ανά κατηγορία, όχι μόνο συνολικά. Ο μέσος όρος κρύβει τις γραμμές που πουλάνε με ζημιά.

3. Η ταμειακή πρόβλεψη μέχρι τον Δεκέμβριο

Το υπόλοιπο του λογαριασμού σήμερα δεν είναι δείκτης. Δείκτης είναι η μηνιαία πρόβλεψη για τους τέσσερις μήνες που απομένουν.

Στα έξοδα του υπόλοιπου 2026 μπαίνουν:

• Μισθοδοσία και εισφορές, συν το Δώρο Χριστουγέννων έως τις 21 Δεκεμβρίου.
• Οι δόσεις του φόρου εισοδήματος. Όσοι επέλεξαν τις οκτώ δόσεις, με πρώτη στις 31 Ιουλίου, έχουν τέσσερις ακόμη μέσα στο 2026.
• ΦΠΑ, ΕΝΦΙΑ, δόσεις δανείων, leasing, ενεργές ρυθμίσεις.
• Οι αγορές αποθέματος για τις εορτές, που προηγούνται των εισπράξεων κατά εβδομάδες.

Η κερδοφορία δεν πληρώνει υποχρεώσεις. Η ρευστότητα το κάνει, και οι δύο μπορούν να κινούνται αντίθετα για μήνες.

Θέμα υπάρχει σε κάθε μήνα με αρνητικό προβλεπόμενο υπόλοιπο, ή όταν το ταμείο καλύπτει λιγότερο από έναν μήνα λειτουργικών εξόδων. Τον Σεπτέμβριο έχετε τρεις μήνες για να το διαχειριστείτε. Τον Δεκέμβριο δεν έχετε.

4. Οι ημέρες είσπραξης των απαιτήσεων

Τύπος: απαιτήσεις στις 31 Αυγούστου, διά πωλήσεις οκταμήνου, επί 243 ημέρες.

Ο αριθμός λέει κάτι μόνο όταν τον συγκρίνετε με τους δικούς σας όρους πληρωμής. Τιμολογείτε στις 30 ημέρες και ο δείκτης βγάζει 75; Έχετε 45 ημέρες που δεν τις συμφωνήσατε με κανέναν.

Μεταφράστε τον σε ευρώ, γιατί έτσι γίνεται απόφαση. Με ετήσιο τζίρο 1,2 εκατομμύρια, κάθε ημέρα του δείκτη αξίζει περίπου 3.300 ευρώ. Δέκα ημέρες βελτίωσης απελευθερώνουν 33.000 ευρώ, χωρίς δανεισμό και χωρίς νέα πώληση.

Μη μείνετε στον μέσο όρο. Σπάστε τις απαιτήσεις σε κλιμάκια: έως 30, 31 έως 60, 61 έως 90, άνω των 90 ημερών. Συνήθως ένας ή δύο πελάτες παράγουν τη μισή καθυστέρηση. Τότε το πρόβλημα δεν είναι η διαδικασία εισπράξεων. Είναι μια εμπορική απόφαση.

Ο δείκτης έχει και συνέχεια. Προσθέστε τις ημέρες αποθέματος, αφαιρέστε τις ημέρες πληρωμής προμηθευτών, και βλέπετε πόσες ημέρες χρηματοδοτείτε μόνοι σας τη λειτουργία σας. Αυτό καθορίζει το κεφάλαιο κίνησης που χρειάζεστε.

5. Ο φόρος της χρονιάς, και η προθεσμία της 30ής Σεπτεμβρίου

Ξεκινήστε από το αποτέλεσμα του οκταμήνου. Προσθέστε την εκτίμηση για το τετράμηνο. Κάντε τις φορολογικές αναμορφώσεις και εφαρμόστε τον συντελεστή, 22% για τα νομικά πρόσωπα. Πάνω σε αυτόν τον φόρο μπαίνει η προκαταβολή του επόμενου έτους: 80% για τα νομικά πρόσωπα, 55% για την ατομική επιχείρηση, μειωμένη στο μισό τα πρώτα χρόνια λειτουργίας.

Ο λόγος που ο υπολογισμός γίνεται τον Σεπτέμβριο δεν είναι η ταμειακή προετοιμασία. Είναι μια προθεσμία.

Όταν το εισόδημα πέφτει πάνω από 25% σε σχέση με πέρσι, ο νόμος δίνει τη δυνατότητα να ζητηθεί από τη ΔΟΥ μείωση της προκαταβολής που έχει βεβαιωθεί. Η αίτηση υποβάλλεται έως το τέλος Σεπτεμβρίου και πιάνει μόνο τις δόσεις που δεν έχουν λήξει. Το προβλέπει το άρθρο 70 του ν. 4172/2013, που ισχύει και για τα νομικά πρόσωπα.

Η δυνατότητα αυτή έχει κόστος και δεν ταιριάζει σε κάθε περίπτωση. Η αίτηση συνοδεύεται από στοιχεία που υπόκεινται σε επαλήθευση της ΔΟΥ, η οποία ανακοινώνει το αποτέλεσμα εντός τριών μηνών. Πρακτικά, ανοίγετε μόνοι σας τα βιβλία σας. Όταν η πτώση είναι πραγματική και τεκμηριωμένη, αυτό δεν είναι θέμα. Όταν είναι οριακή ή στηρίζεται σε εκτίμηση του τετραμήνου, η αίτηση κοστίζει περισσότερα από όσα εξοικονομεί.

Το ουσιαστικό λοιπόν δεν είναι αν θα κάνετε την αίτηση. Είναι ότι η απόφαση απαιτεί υπολογισμό μέσα στον Σεπτέμβριο και τεκμηρίωση που στέκει σε επαλήθευση. Όποιος κάνει τον υπολογισμό τον Νοέμβριο δεν αποφασίζει τίποτα, γιατί η επιλογή έχει κλείσει.

Ισχύει και το αντίστροφο. Αν η χρονιά πάει καλύτερα από την περυσινή, έχετε τρεις μήνες για αποφάσεις που επηρεάζουν νόμιμα το αποτέλεσμα της χρήσης: χρονισμό επενδύσεων και αποσβέσεων, διαγραφές, διαχείριση αποθεμάτων. Τον Δεκέμβριο οι επιλογές έχουν στενέψει.

Το κοινό στοιχείο των πέντε αριθμών

Κανένας δεν θέλει νέο λογισμικό ή νέο τμήμα. Βγαίνουν όλοι από στοιχεία που η επιχείρησή σας παράγει ήδη. Θέλουν μόνο να υπολογιστούν, να συγκριθούν με μια βάση και να διαβαστούν από κάποιον που ξέρει τι σημαίνει η τιμή τους. Εκεί είναι η διαφορά ανάμεσα στο να τηρείτε βιβλία και στο να διοικείτε με δεδομένα.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην MDC Stiakakis Α.Ε.