Ενίσχυση επιχειρηματικότητας στους τομείς προτεραιότητας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης Προγράμματος «Νότιο Αιγαίο» προκήρυξε τη Δράση «Ενίσχυση επιχειρηματικότητας στους τομείς προτεραιότητας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου», στο πλαίσιο του Προγράμματος «Νότιο Αιγαίο» 2021-2027 (Προτεραιότητα 1 «Ενίσχυση ανταγωνιστικότητας και παραγωγικού δυναμικού», Ειδικός Στόχος 1iii), με συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

Η Δράση ενισχύει επιχειρηματικές πρωτοβουλίες στους τομείς εξειδίκευσης της Περιφέρειας και μπορεί να αφορά επενδυτικά σχέδια που στοχεύουν:

• στην ανάπτυξη διαφοροποιημένων προϊόντων και υπηρεσιών στους τομείς της RIS3,
• στην αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των παραγωγικών υποδομών και διαδικασιών, τεχνολογικών και μη,
• στην ενίσχυση της εξωστρέφειας επιχειρήσεων των τομέων συγκριτικού πλεονεκτήματος, συμπεριλαμβανομένων δράσεων για τη βιώσιμη γαλάζια οικονομία.

Στόχος είναι η ανάπτυξη νέων, καινοτόμων ή βελτιωμένων προϊόντων και υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας, ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων της Περιφέρειας στην εγχώρια και τη διεθνή αγορά.

Κάθε επενδυτικό σχέδιο πρέπει να συνδέεται τεκμηριωμένα με μία περιφερειακή απόληξη των τομέων προτεραιότητας της Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης (RIS3):

• Τουρισμός εμπειρίας (τουρισμός, πολιτισμός, δημιουργική βιομηχανία)
• Αγροδιατροφή
• Αλιεία και Υδατοκαλλιέργειες
• Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών, οι καθαρές «πράσινες» τεχνολογίες και το ανθρώπινο δυναμικό διατρέχουν οριζόντια όλους τους τομείς.

Σε ποιους απευθύνεται

Υφιστάμενες πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που λειτουργούν νομίμως και θα υλοποιήσουν επενδυτικό σχέδιο εντός της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.

Βασικές προϋποθέσεις επιλεξιμότητας

• Να έχουν κλείσει τουλάχιστον δύο (2) πλήρεις διαχειριστικές χρήσεις πριν την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.
• Να απασχολούν τουλάχιστον μία (1) ΕΜΕ εξαρτημένης εργασίας κατά το 2025.
• Να δραστηριοποιούνται ουσιωδώς σε τομέα της RIS3: ο κύριος ΚΑΔ ή ο ΚΑΔ με τα μεγαλύτερα έσοδα του προηγούμενου ημερολογιακού έτους να περιλαμβάνεται στον κατάλογο επιλέξιμων δραστηριοτήτων της πρόσκλησης.
• Το επενδυτικό σχέδιο να αφορά έναν τουλάχιστον επιλέξιμο ΚΑΔ επένδυσης. Η επιχείρηση δεν υποχρεούται να τον διαθέτει κατά την υποβολή, οφείλει όμως να τον διαθέτει πριν την πρώτη εκταμίευση.
• Να υποβάλουν μία και μοναδική αίτηση ανά Α.Φ.Μ.
• Να προσκομίσουν αποδεικτικά εξασφάλισης ιδιωτικής συμμετοχής σε ποσοστό τουλάχιστον 40% του συνολικού προϋπολογισμού.
• Να τηρούν απλογραφικά ή διπλογραφικά βιβλία του ν.4308/2014 και να έχουν εγγραφεί στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων του άρθρου 20 του ν.4557/2018.
• Να λειτουργούν νόμιμα με το κατάλληλο έγγραφο αδειοδότησης.
• Ο τόπος υλοποίησης να μην είναι η κατοικία του δικαιούχου, κύρια ή δευτερεύουσα.
• Να μην έχουν ολοκληρώσει ή υλοποιήσει πλήρως το φυσικό αντικείμενο της επένδυσης πριν την υποβολή της αίτησης.

Επιλέξιμες νομικές μορφές

Α.Ε., Ε.Π.Ε., Ο.Ε., Ε.Ε., Ι.Κ.Ε., ατομικές επιχειρήσεις, ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. του ν.4430/2016, Ναυτιλιακή Εταιρεία Πλοίων Αναψυχής (Ν.Ε.Π.Α.), αγροτικοί και αστικοί συνεταιρισμοί, Κοινωνικοί Συνεταιρισμοί Περιορισμένης Ευθύνης (ΚΟΙ.Σ.Π.Ε.).

Δεν έχουν δικαίωμα υποβολής

Χρηματοπιστωτικοί και ασφαλιστικοί οργανισμοί, δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμοί, ΝΠΔΔ και οι θυγατρικές τους, εταιρείες με άμεση ή έμμεση συμμετοχή ΟΤΑ ή δημόσιων φορέων άνω του 25%, αθλητικοί σύλλογοι, σωματεία και αθλητικές ανώνυμες εταιρείες, καθώς και επιχειρήσεις που συνδέονται με τις παραπάνω κατηγορίες. Επίσης, οι εξωχώριες (offshore) επιχειρήσεις.

Ποσοστό επιχορήγησης

Η δημόσια δαπάνη ανέρχεται στο 60% του επιχορηγούμενου προϋπολογισμού για όλα τα επενδυτικά σχέδια. Το υπόλοιπο 40% καλύπτεται από ιδιωτική συμμετοχή, με ίδιους πόρους ή δάνειο. Ο τραπεζικός δανεισμός δεν είναι υποχρεωτικός.

Μετά την απόφαση ένταξης είναι δυνατή η χορήγηση προκαταβολής έως 40% της δημόσιας χρηματοδότησης, με προσκόμιση ισόποσης εγγυητικής επιστολής αορίστου χρόνου υπέρ του ΕΦΕΠΑΕ.

Είδος ενίσχυσης

Μη επιστρεπτέα επιχορήγηση, βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (De minimis). Το συνολικό ποσό ενισχύσεων ήσσονος σημασίας ανά ενιαία επιχείρηση δεν μπορεί να υπερβεί τις 300.000 € στην τελευταία τριετία, υπολογιζόμενη σε κυλιόμενη ημερολογιακή βάση.

Περιοχή εφαρμογής

Η επένδυση πραγματοποιείται αποκλειστικά εντός της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Ο δικαιούχος δεσμεύεται για τρία (3) έτη μετά την τελική πληρωμή να μην παύσει ή μετεγκαταστήσει την παραγωγική δραστηριότητα εκτός της Περιφέρειας και να διατηρήσει τα ενισχυθέντα πάγια.

Τι χρηματοδοτείται

Σε αντίθεση με άλλες δράσεις, εδώ είναι επιλέξιμη και η δαπάνη υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης (έως 2.000 €), διακριτά από τη συμβουλευτική παρακολούθησης της υλοποίησης.

Σημεία που αξίζει να σημειωθούν στις δαπάνες

• Ο παραγωγικός εξοπλισμός δεν έχει πλαφόν: μπορεί να καλύψει έως το 100% του επιχορηγούμενου προϋπολογισμού.
• Η επιδότηση νέας θέσης εργασίας πιστοποιείται απολογιστικά και μόνο στο τελικό αίτημα ελέγχου. Η ΕΜΕ πρέπει να είναι πρόσθετη ως προς το δωδεκάμηνο πριν την υποβολή, και ο νέος εργαζόμενος να μην είχε σχέση εξαρτημένης εργασίας με την επιχείρηση από 1/1/2025.
• Δεν επιδοτείται το μισθολογικό κόστος εταίρων και μετόχων, ούτε συζύγων και συγγενών Α΄ και Β΄ βαθμού, αν και προσμετρώνται στη διατήρηση προσωπικού.
• Στα ηλεκτρικά μεταφορικά μέσα επιλέξιμα είναι μόνο επαγγελματικής ή μικτής χρήσης, έως εννέα θέσεων.
• Ο φωτοβολταϊκός σταθμός είναι επιλέξιμος έως 10 kW, αποκλειστικά για αυτοπαραγωγή, με σύστημα αποθήκευσης ωφέλιμης χωρητικότητας τουλάχιστον ίσης με την ισχύ του σταθμού για μία ώρα.

Προϋπολογισμός

Επιχορηγούμενος προϋπολογισμός ανά επενδυτικό σχέδιο: από 30.000 € έως 400.000 €. Σχέδια κάτω των 30.000 € κρίνονται μη επιλέξιμα εξ αρχής και δεν μπορούν να υποβληθούν. Τυχόν υπερβάλλον ποσό πάνω από τα 400.000 € θεωρείται ιδιωτική συμμετοχή 100%, αλλά παραμένει αντικείμενο αξιολόγησης και ελέγχου.

Πρόσθετος περιορισμός: ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός δεν μπορεί να υπερβαίνει το τριπλάσιο του υψηλότερου κύκλου εργασιών των δύο πλήρων κλεισμένων διαχειριστικών χρήσεων πριν την υποβολή (2024 και 2025).

Η συνολική διαθέσιμη Δημόσια Δαπάνη της Δράσης ανέρχεται σε 5.000.000 €, με δυνατότητα υπερδέσμευσης 200%.

Διάρκεια υλοποίησης

Έως είκοσι τέσσερις (24) μήνες από την ηλεκτρονική κοινοποίηση της οριστικής έγκρισης της αίτησης. Αιτήματα παράτασης δεν δύνανται να υποβληθούν, εκτός από λόγους ανωτέρας βίας κατά το άρθρο 23 του ν.3885/2010.

Πώς αξιολογείται η πρόταση

Η αξιολόγηση είναι συγκριτική. Έξι κριτήρια, με μέγιστη βαθμολογία 30 μονάδες το καθένα:

Η ελάχιστη αποδεκτή συνολική βαθμολογία είναι 15, από τις οποίες τουλάχιστον 4,8 μονάδες πρέπει να προέρχονται αθροιστικά από τα δύο πρώτα κριτήρια.

Δύο επισημάνσεις με πρακτική σημασία. Πρώτον, στο κριτήριο της σύνδεσης με τη RIS3 η βαθμολογία καθορίζεται από το ποσοστό των δαπανών που συνδέεται με την προτεραιοποίηση της στρατηγικής, όχι από γενική περιγραφή. Δεύτερον, στο κριτήριο των διαθέσιμων κεφαλαίων, κάλυψη ακριβώς 40% του προϋπολογισμού δίνει μηδέν μονάδες: η βαθμολογία κλιμακώνεται από το 40% έως το 100%, όπου δίνεται η μέγιστη. Το 40% είναι το κατώφλι επιλεξιμότητας, όχι το επίπεδο που βαθμολογείται.

Περίοδος υποβολής

Από 28/08/2026 (ώρα 13:00) έως 30/10/2026 (ώρα 15:00). Η αίτηση υποβάλλεται υποχρεωτικά ηλεκτρονικά στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ). Αιτήσεις στις οποίες δεν έχουν συμπληρωθεί όλα τα υποχρεωτικά πεδία δεν μπορούν να υποβληθούν, και αιτήσεις που κατά την καταληκτική ημερομηνία βρίσκονται σε κατάσταση επανεπεξεργασίας λογίζονται ως μη υποβληθείσες. Η ΕΥΔ διατηρεί το δικαίωμα τροποποίησης των ημερομηνιών με βάση την πορεία υποβολής.

Αρμόδιος Ενδιάμεσος Φορέας είναι ο ΕΦΕΠΑΕ, μέσω της ΕΛΑΝΕΤ.